Klankschalen
Schalen
De klankschaal of offerschaal, eetkom, schedelkom. Er zijn vele namen aan gegeven
omdat van oorsprong ontkennend gereageerd wordt als er gevraagd wordt of de
klank als instrument wordt gebruik bij het praten met de goden, geesten, gidsen
of als middel om iemand van een kwaal te genezen.
Van oorsprong komt de klankschaal uit de Himalaya. De schalen worden gebruikt door
de sjamaan (sjamanisme) In de loop der tijden is de schaal via de sjamanistische
Bonrelegie verweven geraakt met het boeddhisme, beiden maken intensief gebruik
van klank bij hun rituelen en meditaties. In het verleden was er sprake van een smidskaste.
De schalen werden vervaardig van de aanwezige metalen van de streek waar ze
verbleven. Vraag is maakten deze smeden de schalen op eigen initiatief of op
verzoek van klanten. Er is ook het verhaal dat de monniken zelf hun schalen
vervaardigen. Nu nog zie je vaak dat de Nepalezen er uit eten, niemand heeft ze
ooit zien maken op de oude manier.
De schalen die nu vervaardigd worden zijn vaak gegoten, of met beduidend minder
legeringen gemaakt. Oorspronkelijk werden ze vervaardigd doormiddel van
uitgloeien en kloppen en daardoor is elke schaal uniek in zijn wijze van klank
geven en boventoon zingen. Een schaal volgens de overlevering bevat zeven
metalen:
Goud - Zon
Zilver - Maan
Kwik - Mercurius
Koper - Venus
IJzer - Mars
Tin - Jupiter
Lood - Saturnus
De
kloppers
Er zijn schalen met inscripties of alleen maar een soort centers. Deze zijn meestal
om de schaal te stemmen. Ook kan een schaal door het gebruik van verschillende
legeringen afwijken van kleur, antraciet of brons, koper of zilver kleurig. Er
is zelfs sprake van dat een schaal met een bepaalde toon kon worden besteld. Hoe
dan ook als je werkt met een schaal wordt het een onderdeel van jezelf, de
klanken nemen je op met jouw lichaam als klankkast.
De klopper is het gereedschap waarmee je de schaal kan laten zingen, ze zijn er in
vele vormen. De klopper of mallet, als borstel, als balletje, of in de vorm van
een korte staf. Het is ook mogelijk om je eigen klopper te vervaardigen van
hardhout, witte eik, es, olm of notelaar. Er zijn veel mogelijkheden, zelfs een
oude stoelpoot kan als klopper dienen. Meestal wordt de klopper voor een deel
omzwachteld met tape, leer, rubber of zelfs krimphoes uit de elektrotechniek.
Alles kan in principe als slagstok gebruikt worden zolang het je schaal maar
niet beschadigd. Elk materiaal zal een andere toon produceren. Voor het draaien
langs de rand van de schaal is leer of tape het beste materiaal en als je met
een staf aan wilt slaan wikkel deze dan in vilt of rubber van een behoorlijke
dikte. Een goede slagstok haalt de klank zuiver naar voren.
zie ook: Tingsha's Gong Ghanta
|